FLE.re Premium Learning
DELF B2 Tester son niveau Fonctionnement Tarifs Blog Connexion

Tính từ: hợp giống hợp số, vị trí và các trường hợp đặc biệt

Grammaire française : maîtriser les adjectifs

Một tính từ có thể thay đổi ý nghĩa của cả một câu. Nói « một con mèo » thì hình ảnh vẫn còn mờ nhạt. Nói « một con mèo già lông hung nằm ngủ dưới nắng » thì khung cảnh hiện ra ngay lập tức. Những từ nhỏ bé này miêu tả một con người, một đồ vật, một màu sắc hay một cảm xúc. Chúng làm nổi bật điều ta kể và khiến mỗi lời miêu tả trở nên sống động và chính xác hơn.

Vấn đề là tính từ trong tiếng Pháp không đứng tùy tiện. Nó hợp giống với danh từ, nó di chuyển vị trí, đôi khi thay đổi hình thức ở giống cái. Vị trí của nó, trước hay sau danh từ, thậm chí có thể làm thay đổi nghĩa. « Un homme grand » và « un grand homme » không nói về cùng một người, dù các từ giống hệt nhau.

Trang này tập hợp những quy tắc quan trọng trong đời sống hằng ngày. Nhận biết một tính từ, hợp nó theo giống và số, đặt nó đúng chỗ, xử lý màu sắc và những trường hợp khiến ai cũng vấp. Ở đây không có lý thuyết nặng nề, chỉ có những ví dụ rõ ràng và những mốc dễ nhớ để viết cho đúng.

Làm thế nào để nhận biết một tính từ chỉ phẩm chất?

Một tính từ chỉ phẩm chất cung cấp thông tin về một danh từ hoặc một đại từ: màu sắc, kích thước, tuổi tác, tính cách hay trạng thái của nó. Nó đi kèm một danh từ, danh từ chung hay danh từ riêng, và đôi khi cả một đại từ. Dấu ấn đặc trưng của nó vẫn là sự hợp giống, bởi nó sao chép giống và số của từ mà nó miêu tả. Trong « une maison ancienne », tính từ đi theo maison, giống cái số ít, nên nó thêm một chữ e ở cuối.

Bài kiểm tra trình độ miễn phí

Trình độ tiếng Pháp thật của bạn là gì?

Trả lời 10 câu hỏi nhanh ngay tại đây, không rời trang. Tạo tài khoản ở cuối để xem trình độ của bạn.

+300 người học đã kiểm tra trình độ
Miễn phí · 2 phút · không cần thẻ

Ta phân biệt hai cách dùng. Tính từ định ngữ (épithète) đứng bên trong cụm danh từ, gắn liền với danh từ: « un petit chien », « des idées neuves ». Còn tính từ vị ngữ (attribut) thì nối với chủ ngữ bằng một động từ trạng thái, như être, paraître, sembler hay devenir: « les élèves sont silencieux ». Sự khác biệt tưởng như tinh tế, nhưng nó làm thay đổi cách hợp giống của từ.

Sự khác biệt này có sức nặng ngay khi ta trau chuốt một văn bản. Để rèn luyện kỹ năng viết, biết nhận ra một vị ngữ giúp tránh lỗi hợp giống với chủ ngữ. Về phần mình, định ngữ hợp với danh từ mà nó gắn trực tiếp, không cần qua một động từ. Chỉ cần nhận diện đơn giản như vậy đã giải quyết được rất nhiều do dự.

Làm thế nào để hợp tính từ theo giống và số?

Hợp một tính từ tức là chép lại giống và số của danh từ. Đối với giống cái, thường ta thêm một chữ e: grand thành grande, poli thành polie. Khi tính từ đã kết thúc bằng chữ e ở giống đực, nó không đổi: « un mur rouge », « une porte rouge ». Đơn giản về nguyên tắc, nhưng tinh tế hơn một chút trong chi tiết các đuôi từ.

  Progresser trong tiếng Pháp: 20 phút mỗi ngày là đủ

Những đuôi từ thay đổi ở giống cái

Một số đuôi từ đi theo con đường riêng của chúng. Các tính từ đuôi -eux tạo giống cái thành -euse: heureux, heureuse. Những từ đuôi -f chuyển thành -ve: vif, vive; neuf, neuve. Nhiều từ gấp đôi phụ âm cuối: bon, bonne; gentil, gentille. Và một vài từ biến đổi hẳn, như blanc thành blanche, hay long thành longue.

  • fort → forte, forts, fortes
  • nouveau → nouvelle, nouveaux, nouvelles
  • bref → brève, brefs, brèves
  • vif → vive, vifs, vives
  • long → longue, longs, longues
  • heureux → heureuse, heureux, heureuses
  • blanc → blanche, blancs, blanches

Ở số nhiều, quy tắc cơ bản gói gọn trong một chữ cái: ta thêm một chữ s cho cả giống đực lẫn giống cái. Một vài tính từ đuôi -eau hoặc -al là ngoại lệ: beau thành beaux, national thành nationaux. Còn giống cái số nhiều thì gộp cả hai dấu hiệu của giống và số: « des routes nationales », « de belles journées d’été ».

Cùng một tính từ có thể bổ nghĩa cho nhiều danh từ một lúc. Nếu tất cả đều là giống đực, nó chuyển sang giống đực số nhiều; nếu tất cả giống cái, sang giống cái số nhiều. Nhưng hễ có một danh từ giống đực xuất hiện trong danh sách, giống đực thắng thế: « une veste et un pantalon neufs ». Quy tắc này thoạt đầu gây ngạc nhiên, rồi sau đó trở thành phản xạ tự nhiên.

Đặt tính từ chỉ phẩm chất ở đâu trong câu?

Trong tiếng Pháp, phần lớn tính từ đứng sau danh từ. Đó là trường hợp của màu sắc, hình dáng, quốc tịch, tôn giáo hay chủng loại: « une voiture rouge », « la cuisine italienne », « un plat froid ». Chúng làm rõ hoặc phân loại danh từ, và đi theo sau danh từ một cách tự nhiên, cả khi nói lẫn khi viết.

Một nhóm nhỏ các tính từ ngắn và rất thông dụng đứng trước danh từ. Đó là grand, petit, beau, bon, joli, jeune, vieux, gros. Ta nói « un beau jardin », « une petite table », « de vieux amis ». Những từ này quay lại không ngừng, và tai người nghe chờ đợi chúng ngay trước danh từ mà chúng miêu tả.

Vị trí có thể đảo ngược hoàn toàn nghĩa. « Un homme grand » là người cao lớn; « un grand homme » là người để lại dấu ấn cho thời đại. Tương tự, « mes propres mains » và « des mains propres » không nói cùng một điều. Những cặp từ này gây bối rối lúc đầu. Để ôn lại những kiến thức ngữ pháp cơ bản, tốt nhất là luyện chúng trong ngữ cảnh chứ đừng học thuộc lòng.

Làm thế nào để hợp các tính từ chỉ màu sắc?

Màu sắc có những quy tắc riêng, và chúng khiến ngay cả người Pháp bản ngữ cũng vấp. Một màu được diễn đạt bằng một tính từ duy nhất thì hợp như bất kỳ tính từ nào khác: « des chemises blanches », « des murs bleus », « des yeux verts ». Giống và số đi theo danh từ, không có cái bẫy nào đặc biệt ở giai đoạn miêu tả này.

Khó khăn đến từ những màu bắt nguồn từ một danh từ: một loại quả, một loài hoa, một viên đá. Những tính từ này giữ nguyên bất biến. Ta viết « des foulards orange », « des gants marron », « des rideaux turquoise ». Chỉ có bảy từ thoát khỏi quy tắc và vẫn hợp giống số: rose, mauve, écarlate, pourpre, vermeil, incarnat và fauve.

Tính từ chỉ màu sắcHợp thông thườngTrường hợp bất biến
bleudes chemises bleues–
orange–des housses orange
marron–des gants marron
rosedes tissus roses–

Ngay khi màu gồm hai từ, mọi thứ đông cứng lại. « Vert foncé », « bleu clair », « jaune citron » giữ nguyên không đổi: « des yeux bleu clair », « des robes vert foncé ». Hai màu ghép lại thì mang một dấu gạch nối và cũng không hề thay đổi: « des tissus bleu-vert ». Một khi đã hiểu cơ chế, logic đứng vững.

Trong đời sống thường ngày, những màu bất biến này xuất hiện thường xuyên: « des chaussures marron », « des reflets argent », « des tons pastel ». Ta giữ nguyên một từ ở cả số ít lẫn số nhiều. Phản xạ cần có: tự hỏi màu ấy có bắt nguồn từ một đồ vật cụ thể không. Nếu có, nó gần như không bao giờ hợp giống số.

  Nghe hiểu tiếng Pháp: bài tập và phương pháp để tiến bộ

Cần biết những trường hợp đặc biệt nào?

Một vài tính từ đứng ngoài hàng ngũ và đáng được ghi nhớ riêng. Demi giữ nguyên bất biến khi đứng trước danh từ, nối bằng một dấu gạch nối: « une demi-heure », « un demi-litre ». Đặt phía sau, nó chỉ hợp về giống thôi: « trois heures et demie ». Plein không thay đổi khi đứng trước một danh từ đi kèm một mạo từ: « des miettes plein la table ».

Những tính từ khác đóng vai trò của một trạng từ và không hợp giống số: « elles parlent fort », « ces livres coûtent cher ». Feu, theo nghĩa là người đã khuất, chỉ hợp khi đứng giữa từ hạn định và danh từ: « la feue reine », nhưng « feu la reine ». Nu giữ nguyên bất biến khi đứng trước danh từ với dấu gạch nối, « nu-pieds », « nu-tête », và hợp giống số khi đứng sau: « les pieds nus ».

Trường hợp kinh điển cuối cùng: possible giữ nguyên bất biến sau « le plus » hay « le moins ». Ta viết « le plus de détails possible », « le moins d’erreurs possible ». Những phản xạ này chủ yếu hình thành qua thực hành. Một loạt bài tập ngữ pháp khắc sâu chúng tốt hơn nhiều so với việc đọc đi đọc lại một danh sách hai mươi lần.

Làm thế nào để tạo dạng so sánh hơn và so sánh nhất?

Tính từ cũng dùng để so sánh hai yếu tố. Dạng so sánh hơn đặt « plus », « moins » hoặc « aussi » trước tính từ, theo sau là « que »: « plus rapide que le train », « moins cher que prévu », « aussi calme que sa sœur ». Ngay cả trong một phép so sánh, tính từ vẫn giữ sự hợp giống số thường lệ với danh từ mà nó miêu tả.

Dạng so sánh nhất đánh dấu mức độ cao nhất hoặc thấp nhất, với « le plus » hay « le moins »: « la ville la plus animée », « les jours les moins longs ». Một vài dạng bất quy tắc: bon thành meilleur, mauvais thành pire. Ta cũng nói đến so sánh nhất tuyệt đối với « très »: « une chambre très lumineuse ». Để nối kết sự hợp giống số với các dạng động từ, những bài tập chia động từ bổ sung rất tốt cho công việc này.

Có thể dùng nhiều tính từ liên tiếp không?

Không có gì cản trở việc chồng nhiều tính từ để làm rõ một hình ảnh. Khi hai tính từ đứng bình thường sau danh từ, ta nối chúng bằng « et » hoặc bằng một dấu phẩy: « un ciel gris et menaçant », « une réponse claire, nette ». Mỗi tính từ tự hợp giống số với danh từ mà nó bổ nghĩa, không có ngoại lệ.

Ta cũng có thể bao quanh danh từ, một tính từ đứng trước, một tính từ đứng sau: « un joli manteau bleu », « une longue soirée tranquille ». Cách dựng câu này tạo nhịp điệu cho câu văn và đọc lên không hề tốn sức. Trong lối viết trau chuốt, tuy vậy ta vẫn tránh chồng ba bốn tính từ, kẻo làm câu văn nặng nề.

Những lỗi hợp giống số nào hay gặp nhất?

Một số lỗi lặp đi lặp lại, ngay cả ở những người quen tay. Nhận ra chúng cho phép sửa nhanh, trước khi đọc lại toàn bộ văn bản.

  • quên hợp vị ngữ với chủ ngữ: « la mer est calme », chứ không phải « calm » ở giống đực
  • hợp một màu ghép: ta viết « des chaussures bleu marine », không bao giờ « bleues marines »
  • để số nhiều một tính từ được dùng như trạng từ: « elles chantent fort », không phải « forts »
  • hợp « demi » khi đứng trước danh từ: « une demi-page », chứ không phải « une demie-page »
  • làm biến đổi « possible » sau một so sánh nhất: « le plus de photos possible »

Một phản xạ hữu ích cuối cùng: khi phân vân, ta tìm danh từ mà tính từ miêu tả, rồi kiểm tra giống và số của nó. Việc kiểm tra nhỏ này giải quyết phần lớn những do dự, ngay cả với những câu dài nơi danh từ nằm cách xa tính từ.

  Flu"Nói tiếng Pháp trôi chảy: 8 phương pháp hiệu quả

Hướng tới sự hợp giống số đến một cách tự nhiên

Tính từ đòi hỏi sự chú ý, chứ không phải một năng khiếu đặc biệt. Hợp theo giống và số, vị trí trước hay sau danh từ, màu sắc và những trường hợp riêng: mỗi quy tắc đều đứng vững và có thể giải thích được. Nhờ đọc, viết và đọc lại câu văn của mình, sự hợp giống số cuối cùng đến mà không cần nghĩ tới. Đó là dấu hiệu cho thấy một ngôn ngữ bắt đầu bén rễ thật sự.

Câu hỏi thường gặp về tính từ chỉ phẩm chất

Làm thế nào để phân biệt một tính từ định ngữ với một tính từ vị ngữ?

Tính từ định ngữ đứng bên trong cụm danh từ, ngay cạnh danh từ mà nó miêu tả, như trong « une robe rouge ». Còn tính từ vị ngữ thì gắn với chủ ngữ qua một động từ trạng thái, être, sembler, paraître hay devenir, như trong « la robe est rouge ». Trong cả hai trường hợp, tính từ đều hợp giống số, nhưng vị ngữ hợp với chủ ngữ còn định ngữ hợp với danh từ mà nó gắn vào.

Tạo giống cái của một tính từ như thế nào?

Thông thường, ta thêm một chữ e vào dạng giống đực: petit thành petite, joli thành jolie. Nếu tính từ đã kết thúc bằng chữ e, nó không đổi: « un sac large », « une valise large ». Một số đuôi từ đi theo quy tắc riêng: các tính từ đuôi -eux cho -euse, những từ đuôi -f cho -ve, và một số khác gấp đôi phụ âm, như bon thành bonne.

Tính từ chỉ màu sắc có luôn hợp giống số không?

Không. Một màu được diễn đạt bằng một tính từ duy nhất thì hợp theo giống và số: « des yeux verts ». Ngược lại, một màu bắt nguồn từ một danh từ, như orange, marron hay turquoise, giữ nguyên bất biến. Bảy từ là ngoại lệ và vẫn hợp giống số: rose, mauve, écarlate, pourpre, vermeil, incarnat và fauve. Cuối cùng, một màu gồm hai từ, như « bleu clair », không bao giờ thay đổi.

Khi nào đặt tính từ trước danh từ?

Phần lớn tính từ đứng sau danh từ, nhất là những từ chỉ màu sắc, hình dáng hay quốc tịch. Tuy vậy, một nhóm nhỏ các tính từ ngắn và thông dụng lại đứng trước: grand, petit, beau, bon, joli, jeune, vieux. Ta nói « un beau paysage » hay « une petite pause ». Lưu ý, đổi vị trí đôi khi làm thay đổi nghĩa, như trong « un grand homme » so với « un homme grand ».

Làm thế nào để hợp một tính từ bổ nghĩa cho nhiều danh từ?

Khi một tính từ liên quan đến nhiều danh từ cùng giống, nó mang số nhiều của giống đó: « une table et une chaise neuves ». Nếu các danh từ khác giống nhau, tính từ chuyển sang giống đực số nhiều, dù danh từ giống đực đứng cuối cùng: « une veste et un pantalon neufs ». Giống đực luôn thắng thế trong trường hợp này.

Những ngoại lệ chính về hợp giống số của tính từ là gì?

Nhiều tính từ có cách ứng xử riêng. « Demi » giữ nguyên bất biến khi đứng trước danh từ, « une demi-heure », nhưng hợp về giống khi đứng sau, « trois heures et demie ». Một tính từ dùng như trạng từ thì không thay đổi: « elles parlent fort ». « Possible » giữ nguyên bất biến sau « le plus » hay « le moins ». Cuối cùng, « feu », theo nghĩa là người đã khuất, chỉ hợp khi đứng giữa từ hạn định và danh từ.

Làm thế nào để tạo dạng so sánh hơn và so sánh nhất của một tính từ?

Dạng so sánh hơn so sánh hai yếu tố với « plus », « moins » hoặc « aussi », theo sau là « que »: « plus grand que toi ». Dạng so sánh nhất đánh dấu mức độ tột cùng với « le plus » hay « le moins »: « la plus rapide ». Một vài dạng bất quy tắc: bon thành meilleur, mauvais thành pire. Trong mọi trường hợp, tính từ vẫn giữ sự hợp giống và số với danh từ.

Một tính từ có thể vừa đứng trước vừa đứng sau danh từ không?

Có, và điều đó khá phổ biến. Ta có thể bao quanh danh từ với một tính từ đứng trước và một tính từ đứng sau: « un joli manteau bleu », « une longue soirée tranquille ». Mỗi tính từ tự hợp giống số với danh từ. Cách dựng câu này tạo nhịp điệu cho câu văn, nhưng tốt hơn nên tránh xếp quá nhiều tính từ liên tiếp, kẻo làm việc đọc trở nên nặng nề.

Bài kiểm tra trình độ miễn phí

Trình độ tiếng Pháp thật của bạn là gì?

Trả lời 10 câu hỏi nhanh ngay tại đây, không rời trang. Tạo tài khoản ở cuối để xem trình độ của bạn.

+300 người học đã kiểm tra trình độ

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Trình độ tiếng Pháp của bạn?
Lên đầu trang
FLE.re - Apprenez le français en ligne
Privacy Overview

This website uses cookies so that we can provide you with the best user experience possible. Cookie information is stored in your browser and performs functions such as recognising you when you return to our website and helping our team to understand which sections of the website you find most interesting and useful.